Diwan vikend reportaža / Travnik, vezirski grad

Ovaj grad je od 1699. godine, uz dva manja prekida, u narednih 150 godina, do 1850. godine, bio sjedište bosanskih namjesnika, a u tom je periodu u Travniku stolovalo 77 bosanskih vezira. To je, dakako, najvažnije razdoblje u historiji Travnika i vrijeme u kojem je ovaj grad bio središte bosanskog pašaluka. U to vrijeme se grade i prvi javni objekti, izgrađeno je, između ostalog, 14 džamija i dvije sahat-kule i ti su objekti sačuvani do danas. Od beznačajnog trga ispod srednjovjekovne tvrđave Travnik se razvija u jedno od najvažnijih naselja Bosne.

1sarena
Travnik, barem prema pisanim dokumentima, postoji više od 500 godina. Prvi se put spominje 1463. godine u Trogirskom izvještaju koji se danas čuva u Muzeju u Zadru.

U tom dokumentu se navodi da su Turci, pored nekih drugih bosanskih gradova, zauzeli i Travnik te se navodi da je i prije dolaska Turaka u podnožju grada već postojalo manje predgrađe s trgom. Treba naglasiti da su bosanski kraljevi u 15. stoljeću izgradili današnji Stari grad u Travniku, odnosno tvrđavu koja je bila namijenjena za zaštitu kraljevskog grada Jajca. U njegovoj kuli danas su izložene dvije stalne postavke, etnografska i dokumentarna, o historiji Travnika.

Poslije 1463. godine, sljedeći historijski bitni događaji su se desili tek krajem 17. stoljeća. Nakon što je Eugen Savojski 1697. godine spalio Sarajevo, bosanski vezir Halil-paša Ćoso je prenio vezirsku stolicu u Travnik. Tako je ovaj grad od 1699. godine, uz dva manja prekida, u narednih 150 godina, do 1850. godine, bio sjedište bosanskih namjesnika, a u tom je periodu u Travniku stolovalo 77 bosanskih vezira. To je, dakako, najvažnije razdoblje u historiji Travnika i vrijeme u kojem je ovaj grad bio središte bosanskog pašaluka. U to vrijeme se grade i prvi javni objekti, izgrađeno je, između ostalog, 14 džamija i dvije sahat-kule i ti su objekti sačuvani do danas. Od beznačajnog trga ispod srednjovjekovne tvrđave Travnik se razvija u jedno od najvažnijih naselja Bosne.
Bogomilen-Schrein_Travnik
Valja istaći da je Husein-beg Gradaščević početkom 1831. zauzeo Travnik i zahtijevao od sultana da prekine provođenje reformi. Husein-kapetan je potom, u julu 1831. godine, pobijedio sultanovu vojsku kod Lipljana (Kosovo) i proglasio se bosanskim vezirom. Njegova pobuna je ugušena u vojnom porazu bosanske vojske 1832. Posljedice ove pobune su bile višestruko štetne i opasne. Turska je kao kaznu Bosni u periodu od 1832. do 1850. godine uništila bosansku političku i državotvornu elitu: age, begove, ajane i kapetane – od čega se Bosna nikada nije oporavila. Nakon što je vezirska stolica 1850. vraćena u Sarajevo, grad podno Vlašića polako počinje gubiti na značaju,

Početkom 19. stoljeća u Travniku su otvoreni i prvi konzulati (Francuske i Austrije) i Travnik postaje i diplomatsko sjedište. U to vrijeme Turska je već oslabljena imperija te Austrija, Rusija i Francuska pretenduju na njene teritorije.
Plava-voda-Travnik
Dolaskom Monarhije na području Travnika je izgrađena željeznička pruga, industrijski pogoni, fabrika duhana (1893), koja je kasnije premještena u Sarajevo, fabrika šibica (1901), hidroelektrana (1906), zahvaljujući kojoj je Travnik prije mnogih gradova na prostoru bivše Jugoslavije dobio električnu energiju… Podižu se također stambene zgrade, škole, bolnica… i dešavaju se promjene u svim sferama života, a te promjene su ostale vidljive i do danas.

Danas, stotinu godina kasnije, Travnik je administrativno središte Srednjobosanskog kantona. Travnik je zbog svojih prirodnih ljepota, ali i kulturno-historijskih spomenika, izuzetno atraktivno turističko odredište.
Travnik_Panorama_2
Tu je Zavičajni muzej u Travniku, uz već spomenuti Stari grad, koji je nezaobilazan za turiste. Jedini je to grad u BiH sa dvije sačuvane sahat-kule, a mnogi Travničani su nam potvrdili da je jedno od najljepših mjesta Plava voda, zbog prekrasnog ambijenta koji pruža potok Šumeće. Mnogi putnici namjernici su tu popili čuvenu Lutvinu kahvu, u restoranu koji nosi to ime. Tu je na daleko poznata Šarena džamija i mauzolej vezira.

Facebook komentari

komentara

Reaguj na ovaj članak