Almir MEHONIĆ: Šta su prednosti ruskog veta?

Almir MEHONIĆ: Šta su prednosti ruskog veta?

Ulaganje ruskog veta na britanski prijedlog Rezolucije u Srebrenici pred Vijećem sigurnosti UN izazvao je reakcije svjetske i evropske javnosti. Bura negativnih emocija preplavila je iznova preživjele žrtve genocida, porodice ubijenih, ali i sve Bošnjake i pravdoljubive ljude.

Preambula svim našim emocijama i reakcijama treba da bude naša spoznaja da poslije mirnog posmatranja pokolja u rejonu zaštićene zone UN od strane Evrope i svijeta, nas nanovo ništa ne može iznenaditi u svjetskoj diplomatiji.

Ipak, u buri emocija neophodno je racionalno posmatrati najnovija dešavanja oko glasanja u Savjetu bezbjednosti. Halabuka oko Rezolucije ima i drugi stranu medalje koju mi kao ozbiljan evropski narod ne bi smjeli previdjeti.

Prva bitna činjenica je da osim ruskog protiv, niko drugi nije imao takav stav u Vijeću sigurnosti. Posebice to što su najznačajnije evropske sile i SAD bile jako zainteresirane za ovu Rezoluciju i da nisu htjele pristati na izostavljanje riječi genocid. Treba shvatiti kao veliku pobjedu činjenicu da su najznačajnije svjetske sile otvoreno i beskompromisno zastupale stajalište bošnjačke strane. Neke od tih zemlja devedesetih godina su bile saveznici srpske države. Ako se racionalno postave stvari, sasvim je logična reakcija Rusije. Međutim, u slučaju da ne postoji pravo veta u SB, stav Rusije bi ostao u ogromnoj manjini. Mi kao da smo zaboravili da su ruski dobrovoljci učestvovali u genocidnom pohodu srpskih hordi, da su i oni saučesnici u genocidu i samim tim su zainteresovana strana koja želi umanjiti ovaj događaj.

Druga činjenica koju nikako ne smijemo previdjeti je da sa jednim vetom i neusvajanjem Rezolucije ne znači da genocida nije bilo. Genoocid je fakat koji je dokazan pravosnažnim sudskim presudama. Bježanje od riječi genocid je više pitanje moralnog stanja naroda koji to radi nego što je pitanje prekrajanja istine. Ta istina poslije ovako burne sjednice Savjeta bezbjednosti je još uočljivija. Ona je iznova bačena u lice evropske i svjetske javnosti.

Treća činjenica govori o moralnom stanju srpskog naroda i političkog establišmenta u srbijanskoj državi. Genocid u Srebrenici je ogledalo srbijanske politike, ona se u tom ogledalu plaši sama sebe i svoje genocidnosti. Ona se plaši te dijagnoze kao što se pacijent plaši da čuje da je obolio od karcinoma. Genocid je dijagnoza srbijanskog društva. Inače, kako drugačije objasniti ovoliko upiranje Srbije da se ne usvoji Rezolucija koja ih ni u jednom dijelu ne imenuje kao počinioca genocida. Ni državu ni narod. Da li nas i ovo kao narod treba i može iznenaditi? Da li smo stvarno očekivali da su Vučić i njegovi glasači, Daćić i njegovi glasači, neki drugi ljudi mimo onih koji su bili devedesetih godina. Vučić je isti onaj Šešeljevac sa “Jevrejskog groblja” kao što je Dačić isti onaj glasnogovornik Slobodana Miloševića. Oni su samo toliko pronicljivi da su shvatili da politika 90-tih je prošla a da se ona nastavlja u drugim okolnostima i ambijentu koji zahtjeva učtivo relativiziranje umjesto pjenušanja za skupštinskom govorniicom o ubiijanju “100 muslimana”.
Ponekad se čini da je Bošnjacima više stalo do katarze srpskog naroda od samih Srba. Međutim, katarza nije proces koji se može nazor i pod pritiskom postići. Katarza je po definiciji moralno čišćenje i uzdizanje duše. Čišćenje, moralni preobražaj, smirenje, oslobođenje od tjelesnih i duhovnih strasti i grijehova, čulnih strasti i prljavština. Izgleda da ne postoji duhovni deterdžent koji bi sa duše ovog naroda oprao tolike naslage prljavštine i grijeha. I to nije pitanje za Bošnjake, nasuprot tome što bi oni željeli da Srbi svoju dušu očiste i namirišu. Odbijanje suočavanja sa istinom, odbijanje katarze, negiranje genocida samo pokazuje osnovanost pretpostavki o genocidnosti velikog dijela jednog naroda.

Četvrta, i možda najbitnija činjenica, je da su glasanjem za Rezoluciju u SB pale maske oko politika uticaja na Bosnu i Hercegovinu i prostor Balkana. Rusija je vetom svoju poziciju ogolila. Evropa i SAD su na konkretnom primjeru mogli vidjeti njihovu zainteresovanost za uticaj na ovom prostoru. Boljeg alarma za evropsku i politiku SAD nije moglo biti. Poslije ovog iskustva sigurno je da ova politika neće ostati indiferentna spram procesa unutar BiH. Ovo je zadnji signal da Evropa i SAD moraju uzeti aktivnije učešće u rješavanju unutrašnjih problema i suzbijanju destabilizirajućih tendencija. Činjenica da ambasadorica BiH pri UN nije mogla govoriti na ovako bitnoj sjednici koja se direktno ticala države BiH, jer za to nije postojao konsenzus unutar Predsjedništva, samo govori o invalidnosti ustrojstva koju je SAD i Evropa nametnula Bosni. Onu su počinioce genocida instalirali u sami sistem države i sa tih pozicija im omogućili urušavanje tog sistema kojeg su napravile velike sile. Nisu arhitekte Dejtonskog sporazuma bili Rusi. Bili su oni koji su danas shvatili kakvog su Frankenštajna napravili. Ta njihova spoznaja mora izazvati ozbiljno djelovanje.

Pred nama je još jedna godišnjica genocida u Srebrenici. Pred nama je i najava srbijanskog premijera Vučića da će prisustvovati komemoraciji u Potočarima. Po bošnjačkoj tradiciji nikome se ne uskraćuje prisustvo dženazi. Nerijetko se dešava da kod smrtnih slučajeva i ubistava i porodica ubica odnosno glava te porodice prisustvuje dženazi. Međutim, ono što je bitno je da će Vučić u Potočarima toliko puta čuti tu za njega odvratnu riječ genocid povezanu sa riječima srpske, Srbi, Srbija, Republika Srpska da će mu odzvanjati narednih mjesec dana u glavi.

Pošto se Srebrenica nalazi u entitetu Republika Srpska i pošto je u tom entitetu i srpska šuma, srpski put, srpska škola… ne može biti a da genocid ne bude srpski.