VIDEO: Pravoslavni Bošnjaci ili kako su Srbi priznali da je Filip Višnjić Bošnjak?

VIDEO: Pravoslavni Bošnjaci ili kako su Srbi priznali da je Filip Višnjić Bošnjak?

U svom programu Načertanije (1844.) Ilija Garašanin narod Bosne naziva Bošnjacima – bez obzira na vjersku pripadnost. On razrađuje program posrbljavanja Bošnjaka:

„…K ovome treba dakle učiniti da se Bošnjaci i ostali Slaveni obrate…”

Nadalje, predlaže da se: “nekoliko mladih Bošnjaka u srpsku službu državnu prima da bi se ovi…obučavali i za takove činovnike pripravljali koji bi ono što su u Srbiji naučili posle u svom otečestvu u djelo privesti mogli.”

Posrbljavanje Bošnjaka – pravoslavaca

Da bi plan velike Srbije tekao bez većih problema, a posrbljavanje Bošnjaka-pravoslavca se izvršilo kako je zamislio, Garašanin smatra da bi se trebala pisati i opća historija Bosne gdje se “ne bi smela izostaviti slava i imena nekih muhamedanskoj veri prešavsi Bošnjaka” i nadalje napominje da bi ova historija trebala da bude oprezno pisana i to isključivo “u duhu narodnog jedinstva Srba i Bošnjaka” i od strane “čoveka vrslo sposobnog i duboko pronicavajućeg.” Ovdje je značajno primjetiti da Garašanin ne spominje nikakve millete, nego na više mjesta koristi narodno ime Bošnjaci za cjelokupan narod u Bosni, dakle kao zajednički naziv svih Bošnjaka, bez obzira na vjeru.

Meta njegovog programa bili su i pravoslavni i katolički Bošnjaci, tako Garašanin kaže da neće biti velikih problema “preobratiti”, odnosno posrbiti, Bošnjake pravoslavce (Bošnjake istočnog vjeroispovijedanja) i o tome kazže sljedeće:

“Na istočnog veroispovedanija Bošnjake veći upliv imati neće biti za Srbiju težak zadatak.”

Srpska crkva u Bosni nije postojala do 1920.

Zanimljivo je da u vrijeme kada Garasanin ovo navodi Srpska pravoslavna crkva nije ni postojala u Bosni, a ni kasnije, sve do 1920. godine. Na osnovu sporazuma izmedju Vlade Kraljevine SHS i Carigradske patrijaršije od 18. marta 1920. godine “Sveti Arhijerejski Sinod Vaseljenske patrijaršije donio je odluku od 19. marta 1920. godine, broj 2056., kojom daje blagoslov na prisajedinjenje “ujedinjenoj Srpskoj pravoslavnoj crkvi” eparhija koje do tada nikada nisu bile u sastavu Srpske pravoslavne crkve uključujući i eparhiju u Bosni, koja je uvijek do tada bila isključivo u sastavu Carigradske patrijaršije.

Vlada Kraljevine SHS isplatila je Carigradskoj patrijaršiji za taj pristanak milion i pet stotina hiljada zlatnih franaka. Tom odlukom Carigradska patrijaršija oslobađa od svoje vlasti i prisajedinjuje pravoslavnoj srpskoj crkvi eparhije koje su do tada bile pod njenom upravom. Dakle, tek 1920. godine Srpska pravoslavna crkva se po prvi put pojavljuje u Bosni. Tako da da nikakve narodne veze nije bilo između Bošnjaka – pravoslavaca i Srba – pravoslavaca.

Bošnjaci pravoslavci (današnji tzv.”bosanski Srbi”),inače, potiču u ogromnoj većini od stočarskih plemena pravoslavnih Vlaha.

Filip Višnjić: “Ja sam Bošnjak”

Sljedeći snimak samo je potvrda prethodno iznijete činjenice. Ovo je insert iz popularne srpske serije “Vuk Karadžić”. Naime, u insertu se vidi prelazak Drine Filipa Višnjića, slijepog guslara i njegoov ulazak u Srbiju. Na pitanje: “ko ide?”, Filip Višnjiić odgovara: “Srbi Bošnjaci”. Naravno, scenaristi su promjenili riječ pravoslavci u Srbi, ali ipak, prestavljanje Filipa Višnjića Bošnjakom govori o ovim procesima. Filip Višnjić je živio u periodu od 1767. — 1834. godine.

Inače, serija “Vuk Karadžič” je snimana 1987. godine i bila je dio projekta buđenja srpskog nacionalizma. U momentu nastajanja serije i scenarija, Bošnjaci još nisu bili vratili svoje staro narodno ime, tako da zahvaljujući i toj činjenici ova scena izgleda ovako.